Kış mevsiminin gelmesiyle birlikte tavuk, horoz, civciv, hindi, ördek, kaz ve diğer kanatlı hayvanlarda çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabiliyor. Özellikle soğuk hava, ani sıcaklık değişimleri, nem, yetersiz havalandırma ve hijyen eksikliği, kanatlı hayvanların hastalıklara karşı daha hassas hâle gelmesine neden olabiliyor.
Kanatlı hayvan yetiştiricilerinin kış aylarında daha dikkatli olması, kümes koşullarını düzenli olarak kontrol etmesi ve hastalık belirtilerini erken fark etmesi büyük önem taşıyor.
Peki, kış aylarında kanatlı hayvanlarda hangi hastalıklar görülebilir? Bu hastalıklardan korunmak için nelere dikkat edilmelidir?
Kış aylarında kanatlı hayvanlarda en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Soğuk hava, nemli kümes ortamı, kirli altlıklar ve yetersiz havalandırma solunum problemlerini ağırlaştırabilir.
Belirtileri:
Alınması gereken önlemler:
Enfeksiyöz bronşit, tavuklarda görülen bulaşıcı viral bir hastalıktır. Özellikle solunum sistemini etkiler. Yumurtlayan tavuklarda yumurta miktarında ve kalitesinde düşüşe neden olabilir.
Belirtileri:
Korunmak için uygun aşılama programı uygulanmalı, kümes hijyenine dikkat edilmeli ve sürüye dışarıdan kontrolsüz hayvan girişi engellenmelidir.
Newcastle hastalığı, kanatlı hayvanlarda ciddi kayıplara yol açabilen, son derece bulaşıcı viral bir hastalıktır.
Belirtileri:
Bu hastalıktan korunmada veteriner hekim tarafından hazırlanan aşılama programı ve biyogüvenlik önlemleri büyük önem taşır.
Şüpheli vakalarda hayvanların taşınması ve satışının durdurulması, vakit kaybetmeden İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne haber verilmesi gerekir.
Kuş gribi, kanatlı hayvanlarda görülebilen ve bazı türleri ciddi kayıplara neden olabilen bulaşıcı bir viral hastalıktır. Özellikle yabani kuşlarla temas, hastalığın yayılmasında önemli rol oynayabilir.
Belirtileri:
Kuş gribi şüphesi bulunan hayvanlara çıplak elle dokunulmamalıdır. Hayvanlar, yumurtalar ve kümes ekipmanları işletme dışına çıkarılmamalıdır. Derhâl resmî veteriner birimlerine bilgi verilmelidir.
Koksidiyoz, özellikle genç kanatlılarda görülen ve bağırsak sistemini etkileyen paraziter bir hastalıktır. Nemli, kirli ve dışkıyla bulaşmış altlıklar hastalığın yayılmasını kolaylaştırabilir.
Belirtileri:
Korunmak için kümes zemini kuru tutulmalı, dışkı birikimi önlenmeli ve altlıklar düzenli olarak temizlenmelidir. Hastalık şüphesinde veteriner hekim kontrolü gereklidir.
Mikoplazma enfeksiyonları, kanatlı hayvanların solunum sistemini etkileyebilen ve sürü içerisinde uzun süre devam edebilen enfeksiyonlardır.
Belirtileri:
Kümesin temiz tutulması, uygun havalandırma sağlanması, yeni hayvanların karantinaya alınması ve veteriner kontrolü önemlidir.
Aspergilloz, küflü yem, saman ve altlıklarda bulunan mantar sporlarının solunmasıyla ortaya çıkabilen bir hastalıktır. Özellikle civcivler ve genç hayvanlar risk altındadır.
Belirtileri:
Küflü yemler kesinlikle kullanılmamalı, altlıklar kuru tutulmalı ve yemler nemden uzak ortamlarda saklanmalıdır.
Kış aylarında aşırı soğuk, özellikle açık alanlarda veya uygun olmayan kümeslerde barındırılan kanatlı hayvanları olumsuz etkileyebilir.
Belirtileri:
Hayvanların kuru, uygun sıcaklıkta ve doğrudan rüzgâr almayan alanlarda barındırılması gerekir. Özellikle civcivlerin sıcaklık ihtiyaçları yetişkin hayvanlardan farklıdır.
Kanatlı hayvanlarda hastalıkları önlemenin en önemli yollarından biri uygun kümes koşulları oluşturmaktır.
Kış aylarında yapılan en büyük hatalardan biri, soğuk hava girmesin diye kümeslerin tamamen kapatılmasıdır.
Havasız kalan kümeslerde nem ve amonyak birikebilir. Bu durum solunum yolu problemlerini artırabilir.
Islak ve kirli altlıklar, kış aylarında kanatlı sağlığını tehdit eden önemli sorunlardan biridir.
Soğuk havalarda kanatlı hayvanların enerji ihtiyacı değişebilir. Bu nedenle hayvanların yaşına ve üretim amacına uygun dengeli yem kullanılması önemlidir.
Yalnızca tahıl ağırlıklı beslenme, kanatlı hayvanların bütün besin ihtiyaçlarını karşılamaz.
Kış aylarında suluklardaki suyun donması hayvanların yeterli su tüketmesini engelleyebilir.
Yetersiz su tüketimi yem tüketimini ve yumurta verimini olumsuz etkileyebilir.
Kanatlı hayvanlarda hastalıklardan korunmak için aşılama programları büyük önem taşır.
Newcastle ve enfeksiyöz bronşit gibi hastalıklara karşı aşılama, sürünün özelliklerine ve bölgesel risklere göre veteriner hekim tarafından planlanmalıdır.
Aşıların uygun koşullarda saklanması ve doğru şekilde uygulanması gerekir.
Hastalıkların kümeslere dışarıdan taşınmasını önlemek için şu kurallara dikkat edilmelidir:
Kanatlı hayvanlarda aşağıdaki belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden veteriner hekimden yardım alınmalıdır:
Özellikle kuş gribi veya Newcastle hastalığından şüphelenildiğinde hayvanların taşınması ve satışının durdurulması, ölü hayvanlara çıplak elle dokunulmaması ve İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne haber verilmesi gerekir.
Hastalıkların teşhisi veteriner hekim muayenesi ve gerektiğinde laboratuvar incelemesiyle yapılmalıdır. Bilinçsiz antibiyotik ve ilaç kullanımı hem hayvan sağlığına zarar verebilir hem de gıda güvenliği açısından risk oluşturabilir.
Her kanatlı türünün kış şartlarına dayanıklılığı ve bakım ihtiyacı farklıdır.
Tavuk ve horozlar: Kuru altlık, uygun havalandırma, dengeli yem ve donmamış su sağlanmalıdır. İbik ve ayaklarda soğuk hasarı belirtileri takip edilmelidir.
Civcivler: Yetişkin hayvanlara göre daha hassastırlar. Yaşlarına uygun sıcaklık, temiz su ve kaliteli başlangıç yemi sağlanmalıdır.
Hindiler: Solunum problemlerine ve nemli kümes koşullarına karşı dikkatli olunmalıdır.
Ördekler: Suya erişimleri sağlanırken dinlenme alanlarının kuru kalmasına dikkat edilmelidir.
Kazlar: Soğuk havaya dayanıklılıkları yüksek olsa da kuru, güvenli ve rüzgârdan korunaklı bir barınağa ihtiyaç duyarlar.
Kış aylarında kanatlı hayvanların sağlığını korumak için yalnızca soğuktan korunmaları yeterli değildir. Temiz hava, kuru zemin, dengeli beslenme, temiz su, uygun barınma koşulları ve düzenli veteriner kontrolleri bir arada sağlanmalıdır.
Özellikle küçük ve aile tipi kanatlı yetiştiriciliği yapan vatandaşların kümeslerini düzenli kontrol etmeleri, hastalık belirtilerini önemsemeleri ve bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınmaları büyük önem taşımaktadır.
Unutulmamalıdır ki hastalık ortaya çıktıktan sonra mücadele etmektense, gerekli önlemleri önceden almak hem hayvan kayıplarını azaltır hem de daha sağlıklı bir yetiştiricilik yapılmasını sağlar.
KARAGÜL MEDYA
kkrgl.com.tr
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!