17.11.2026
İletişim Hakkımızda Duyuru Yazarlar Radyo

KIŞ AYLARINDA KANATLI HAYVANLARDA GÖRÜLEBİLECEK HASTALIKLAR VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

KARAGÜL· 10.11.2026· 👁 88
KIŞ AYLARINDA KANATLI HAYVANLARDA GÖRÜLEBİLEN HASTALIKLAR


Kış mevsiminin gelmesiyle birlikte tavuk, horoz, civciv, hindi, ördek, kaz ve diğer kanatlı hayvanlarda çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabiliyor. Özellikle soğuk hava, ani sıcaklık değişimleri, nem, yetersiz havalandırma ve hijyen eksikliği, kanatlı hayvanların hastalıklara karşı daha hassas hâle gelmesine neden olabiliyor.

Kanatlı hayvan yetiştiricilerinin kış aylarında daha dikkatli olması, kümes koşullarını düzenli olarak kontrol etmesi ve hastalık belirtilerini erken fark etmesi büyük önem taşıyor.

Peki, kış aylarında kanatlı hayvanlarda hangi hastalıklar görülebilir? Bu hastalıklardan korunmak için nelere dikkat edilmelidir?


KIŞ AYLARINDA KANATLI HAYVANLARDA GÖRÜLEBİLEN HASTALIKLAR

1. Solunum Yolu Enfeksiyonları

Kış aylarında kanatlı hayvanlarda en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Soğuk hava, nemli kümes ortamı, kirli altlıklar ve yetersiz havalandırma solunum problemlerini ağırlaştırabilir.

Belirtileri:


  • Sürekli hapşırma ve öksürme
  • Burun ve göz akıntısı
  • Hırıltılı solunum
  • Halsizlik ve iştahsızlık
  • Tüylerin kabarması
  • Yumurta veriminde düşüş

Alınması gereken önlemler:


  • Kümesler düzenli olarak havalandırılmalıdır.
  • Hayvanların doğrudan soğuk hava akımına maruz kalması önlenmelidir.
  • Nemli ve kirli altlıklar değiştirilmelidir.
  • Hasta hayvanlar veteriner hekim önerisiyle diğerlerinden ayrılmalıdır.

2. Enfeksiyöz Bronşit

Enfeksiyöz bronşit, tavuklarda görülen bulaşıcı viral bir hastalıktır. Özellikle solunum sistemini etkiler. Yumurtlayan tavuklarda yumurta miktarında ve kalitesinde düşüşe neden olabilir.

Belirtileri:


  • Hapşırma ve öksürme
  • Burun akıntısı
  • Hırıltılı solunum
  • Yumurta veriminde azalma
  • Yumurta kabuğunda şekil ve kalite bozuklukları

Korunmak için uygun aşılama programı uygulanmalı, kümes hijyenine dikkat edilmeli ve sürüye dışarıdan kontrolsüz hayvan girişi engellenmelidir.


3. Newcastle Hastalığı (Yalancı Tavuk Vebası)

Newcastle hastalığı, kanatlı hayvanlarda ciddi kayıplara yol açabilen, son derece bulaşıcı viral bir hastalıktır.

Belirtileri:


  • Solunum güçlüğü
  • İshal
  • Halsizlik ve iştahsızlık
  • Baş ve boyunda dönme
  • Sinir sistemi bozuklukları
  • Yumurta veriminde düşüş
  • Ani ölümler

Bu hastalıktan korunmada veteriner hekim tarafından hazırlanan aşılama programı ve biyogüvenlik önlemleri büyük önem taşır.

Şüpheli vakalarda hayvanların taşınması ve satışının durdurulması, vakit kaybetmeden İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne haber verilmesi gerekir.


4. Kuş Gribi (Avian Influenza)

Kuş gribi, kanatlı hayvanlarda görülebilen ve bazı türleri ciddi kayıplara neden olabilen bulaşıcı bir viral hastalıktır. Özellikle yabani kuşlarla temas, hastalığın yayılmasında önemli rol oynayabilir.

Belirtileri:


  • Ani ölümler
  • İştahsızlık ve halsizlik
  • Solunum güçlüğü
  • İbik ve sakallarda morarma
  • Baş ve göz çevresinde şişlik
  • Yumurtlama miktarında ani düşüş

Kuş gribi şüphesi bulunan hayvanlara çıplak elle dokunulmamalıdır. Hayvanlar, yumurtalar ve kümes ekipmanları işletme dışına çıkarılmamalıdır. Derhâl resmî veteriner birimlerine bilgi verilmelidir.


5. Koksidiyoz (Bağırsak Hastalığı)

Koksidiyoz, özellikle genç kanatlılarda görülen ve bağırsak sistemini etkileyen paraziter bir hastalıktır. Nemli, kirli ve dışkıyla bulaşmış altlıklar hastalığın yayılmasını kolaylaştırabilir.

Belirtileri:


  • Kanlı veya sulu dışkı
  • İştahsızlık
  • Zayıflama
  • Tüylerin kabarması
  • Gelişme geriliği
  • İleri vakalarda ölüm

Korunmak için kümes zemini kuru tutulmalı, dışkı birikimi önlenmeli ve altlıklar düzenli olarak temizlenmelidir. Hastalık şüphesinde veteriner hekim kontrolü gereklidir.


6. Mikoplazma Enfeksiyonları

Mikoplazma enfeksiyonları, kanatlı hayvanların solunum sistemini etkileyebilen ve sürü içerisinde uzun süre devam edebilen enfeksiyonlardır.

Belirtileri:


  • Hapşırma
  • Hırıltılı solunum
  • Gözlerde köpüklü akıntı
  • Göz çevresinde şişlik
  • İştahsızlık
  • Gelişme ve yumurta veriminde düşüş

Kümesin temiz tutulması, uygun havalandırma sağlanması, yeni hayvanların karantinaya alınması ve veteriner kontrolü önemlidir.


7. Aspergilloz (Küf Kaynaklı Hastalık)

Aspergilloz, küflü yem, saman ve altlıklarda bulunan mantar sporlarının solunmasıyla ortaya çıkabilen bir hastalıktır. Özellikle civcivler ve genç hayvanlar risk altındadır.

Belirtileri:


  • Nefes almada güçlük
  • Hızlı solunum
  • Halsizlik
  • İştahsızlık
  • Gelişme geriliği

Küflü yemler kesinlikle kullanılmamalı, altlıklar kuru tutulmalı ve yemler nemden uzak ortamlarda saklanmalıdır.


8. Soğuk Stresi ve Donma

Kış aylarında aşırı soğuk, özellikle açık alanlarda veya uygun olmayan kümeslerde barındırılan kanatlı hayvanları olumsuz etkileyebilir.

Belirtileri:


  • Tüyleri sürekli kabartma
  • Birbirine sokularak ısınmaya çalışma
  • Hareketlerde azalma
  • Ayakları gövdenin altına çekme
  • İbik ve sakallarda soluklaşma veya kararma
  • İştah ve hareketlilikte azalma

Hayvanların kuru, uygun sıcaklıkta ve doğrudan rüzgâr almayan alanlarda barındırılması gerekir. Özellikle civcivlerin sıcaklık ihtiyaçları yetişkin hayvanlardan farklıdır.


KIŞ AYLARINDA KÜMESLERDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

Kanatlı hayvanlarda hastalıkları önlemenin en önemli yollarından biri uygun kümes koşulları oluşturmaktır.


1. Kümes Havalandırmasına Dikkat Edilmeli

Kış aylarında yapılan en büyük hatalardan biri, soğuk hava girmesin diye kümeslerin tamamen kapatılmasıdır.

Havasız kalan kümeslerde nem ve amonyak birikebilir. Bu durum solunum yolu problemlerini artırabilir.


  • Kümeslerde düzenli hava değişimi sağlanmalıdır.
  • Hayvanların üzerine doğrudan soğuk hava gelmemelidir.
  • Kümes içerisindeki kötü kokular takip edilmelidir.
  • Nem oranı kontrol altında tutulmalıdır.
  • Civcivler için yaşlarına uygun sıcaklık sağlanmalıdır.

2. Altlıklar Temiz ve Kuru Tutulmalı

Islak ve kirli altlıklar, kış aylarında kanatlı sağlığını tehdit eden önemli sorunlardan biridir.


  • Islanan altlıklar düzenli olarak değiştirilmelidir.
  • Temiz saman veya uygun talaş kullanılmalıdır.
  • Suluklardan su sızması önlenmelidir.
  • Kümes içerisinde dışkı birikmesine izin verilmemelidir.
  • Küflenen altlıklar kullanılmamalıdır.

3. Dengeli ve Kaliteli Yem Verilmeli

Soğuk havalarda kanatlı hayvanların enerji ihtiyacı değişebilir. Bu nedenle hayvanların yaşına ve üretim amacına uygun dengeli yem kullanılması önemlidir.


  • Kaliteli ve taze yem tercih edilmelidir.
  • Küflü ve bozulmuş yemler kullanılmamalıdır.
  • Yemler kuru ve temiz ortamda saklanmalıdır.
  • Yumurtlayan tavukların kalsiyum ihtiyacı karşılanmalıdır.
  • Protein, enerji, vitamin ve mineral dengesi korunmalıdır.

Yalnızca tahıl ağırlıklı beslenme, kanatlı hayvanların bütün besin ihtiyaçlarını karşılamaz.


4. Temiz ve Donmamış Su Sağlanmalı

Kış aylarında suluklardaki suyun donması hayvanların yeterli su tüketmesini engelleyebilir.


  • Suluklar her gün temizlenmelidir.
  • Suyun donup donmadığı kontrol edilmelidir.
  • Hayvanlara sürekli temiz içme suyu verilmelidir.
  • Suluklarda yosun ve kir oluşumu önlenmelidir.

Yetersiz su tüketimi yem tüketimini ve yumurta verimini olumsuz etkileyebilir.


5. Aşılama ve Veteriner Kontrolleri İhmal Edilmemeli

Kanatlı hayvanlarda hastalıklardan korunmak için aşılama programları büyük önem taşır.

Newcastle ve enfeksiyöz bronşit gibi hastalıklara karşı aşılama, sürünün özelliklerine ve bölgesel risklere göre veteriner hekim tarafından planlanmalıdır.

Aşıların uygun koşullarda saklanması ve doğru şekilde uygulanması gerekir.


KÜMESLERDE BİYOGÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Hastalıkların kümeslere dışarıdan taşınmasını önlemek için şu kurallara dikkat edilmelidir:


  1. Kümeslere yabancı kişilerin kontrolsüz girişi engellenmelidir.
  2. Kümes girişlerinde uygun dezenfeksiyon önlemleri alınmalıdır.
  3. Kümeslerde ayrı çizme ve kıyafet kullanılmalıdır.
  4. Yeni alınan hayvanlar doğrudan mevcut sürüye katılmamalıdır.
  5. Yeni hayvanlar uygun bir karantina alanında gözlem altında tutulmalıdır.
  6. Yabani kuşların yemlik ve suluklara ulaşması engellenmelidir.
  7. Kemirgenlerle mücadele edilmelidir.
  8. Kümes ekipmanları düzenli olarak temizlenmelidir.
  9. Ölü hayvanlar uygun biyogüvenlik kurallarına göre uzaklaştırılmalıdır.

HANGİ BELİRTİLERDE VETERİNERE BAŞVURULMALI?

Kanatlı hayvanlarda aşağıdaki belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden veteriner hekimden yardım alınmalıdır:


  • Sürekli hapşırma ve hırıltılı solunum
  • Göz ve burun akıntısı
  • Kanlı dışkı
  • Yem ve su tüketiminde belirgin azalma
  • Ani yumurta verimi düşüşü
  • Baş ve boyunda dönme
  • İbik ve sakallarda morarma
  • Birden fazla hayvanda aynı anda hastalık belirtileri
  • Açıklanamayan ani ölümler

Özellikle kuş gribi veya Newcastle hastalığından şüphelenildiğinde hayvanların taşınması ve satışının durdurulması, ölü hayvanlara çıplak elle dokunulmaması ve İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne haber verilmesi gerekir.

Hastalıkların teşhisi veteriner hekim muayenesi ve gerektiğinde laboratuvar incelemesiyle yapılmalıdır. Bilinçsiz antibiyotik ve ilaç kullanımı hem hayvan sağlığına zarar verebilir hem de gıda güvenliği açısından risk oluşturabilir.


TAVUK, HİNDİ, ÖRDEK VE KAZLARDA KIŞ BAKIMI

Her kanatlı türünün kış şartlarına dayanıklılığı ve bakım ihtiyacı farklıdır.

Tavuk ve horozlar: Kuru altlık, uygun havalandırma, dengeli yem ve donmamış su sağlanmalıdır. İbik ve ayaklarda soğuk hasarı belirtileri takip edilmelidir.

Civcivler: Yetişkin hayvanlara göre daha hassastırlar. Yaşlarına uygun sıcaklık, temiz su ve kaliteli başlangıç yemi sağlanmalıdır.

Hindiler: Solunum problemlerine ve nemli kümes koşullarına karşı dikkatli olunmalıdır.

Ördekler: Suya erişimleri sağlanırken dinlenme alanlarının kuru kalmasına dikkat edilmelidir.

Kazlar: Soğuk havaya dayanıklılıkları yüksek olsa da kuru, güvenli ve rüzgârdan korunaklı bir barınağa ihtiyaç duyarlar.


KIŞIN SAĞLIKLI KANATLI YETİŞTİRMENİN 10 ALTIN KURALI

  1. Kümesleri soğuk ve doğrudan rüzgârdan koruyun.
  2. Havalandırmayı tamamen kapatmayın.
  3. Altlıkları kuru ve temiz tutun.
  4. Küflü yem kullanmayın.
  5. Temiz ve donmamış su sağlayın.
  6. Dengeli beslenmeye dikkat edin.
  7. Veteriner hekim kontrolünde aşılama yaptırın.
  8. Yeni hayvanları karantinaya alın.
  9. Hastalık belirtilerini erken fark edin.
  10. Ani ölümleri ve bulaşıcı hastalık şüphelerini yetkililere bildirin.

SONUÇ: KIŞA HAZIRLIK SAĞLIKLI BİR SÜRÜNÜN ANAHTARIDIR

Kış aylarında kanatlı hayvanların sağlığını korumak için yalnızca soğuktan korunmaları yeterli değildir. Temiz hava, kuru zemin, dengeli beslenme, temiz su, uygun barınma koşulları ve düzenli veteriner kontrolleri bir arada sağlanmalıdır.

Özellikle küçük ve aile tipi kanatlı yetiştiriciliği yapan vatandaşların kümeslerini düzenli kontrol etmeleri, hastalık belirtilerini önemsemeleri ve bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınmaları büyük önem taşımaktadır.

Unutulmamalıdır ki hastalık ortaya çıktıktan sonra mücadele etmektense, gerekli önlemleri önceden almak hem hayvan kayıplarını azaltır hem de daha sağlıklı bir yetiştiricilik yapılmasını sağlar.

KARAGÜL MEDYA

kkrgl.com.tr

#hayvanlarda #hayvanların #kanatlı #kümes #solunum #uygun

📌 Benzer Konular

💬 Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!